⚡ महत्त्वाचे ठळक मुद्दे (Quick Summary)
- ✔ महाराष्ट्र केंद्रित ५० निवडक स्मरणाधारित GK प्रश्न (प्रत्येकाला मराठी स्पष्टीकरण)
- ✔ इतिहास, भूगोल, राज्यघटना, पंचायतराज व पोलीस प्रशासन सर्व महत्त्वाचे घटक
- ✔ जुन्या परीक्षेतील कालसापेक्ष प्रश्नांचे स्पष्ट संदर्भ
- ✔ ताज्या चालू घडामोडींसाठी आमच्या चालू घडामोडी व GK हबशी थेट लिंक
पोलीस भरतीच्या लेखी परीक्षेत सामान्य ज्ञान व चालू घडामोडी (२५ गुण) हा विषय अत्यंत विस्तृत आहे. मात्र मागील प्रश्नपत्रिकांचे निरीक्षण केल्यास असे दिसते की ठराविक घटकांवर (महाराष्ट्राचा भूगोल, समाजसुधारक, पंचायतराज, राज्यघटना आणि ताज्या योजना) पुन्हा पुन्हा प्रश्न विचारले जातात.
सामान्य ज्ञान (GK) चे उच्च-प्राधान्य घटक
इंटरअॅक्टिव्ह टेस्टसाठी आमचे सामान्य ज्ञान (GK) मुख्य पान नक्की पहा.
🌍 ५० महत्त्वाचे पोलीस भरती सामान्य ज्ञान (GK) प्रश्न
हे ५० प्रश्न आमच्या GK मुख्य पानावरील २० प्रश्नांपेक्षा वेगळे आहेत. प्रत्येक प्रश्नाखालील स्पष्टीकरण नक्की वाचा.
1 १०८ व्या 'इंडियन सायन्स काँग्रेस'चे संमेलन २०२३ मध्ये कुठे पार पडले?
- A. मुंबई
- B. नागपूर
- C. औरंगाबाद
- D. पुणे
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. नागपूर
१०८ वे इंडियन सायन्स काँग्रेस नागपूर (RTM नागपूर विद्यापीठ) येथे झाले (पर्याय B).
2 ईशान्य भारतातील 'त्रिपुरा' या राज्याची राजधानी कोणती?
- A. आगरतळा
- B. गंगटोक
- C. ऐझवाल
- D. इंफाळ
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. आगरतळा
त्रिपुराची राजधानी आगरतळा आहे (पर्याय A).
3 संयुक्त राष्ट्रांचे 'आंतरराष्ट्रीय न्यायालय' (ICJ) कोणत्या देशात स्थित आहे?
- A. अमेरिका
- B. ब्रिटन
- C. जर्मनी
- D. नेदरलँड्स (द हेग)
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. नेदरलँड्स (द हेग)
ICJ चे मुख्यालय नेदरलँड्स मधील द हेग (The Hague) येथे आहे (पर्याय D).
4 प्राचीन ताम्रपाषाण संस्कृतीचे अवशेष सापडलेले प्रसिद्ध 'जोर्वे' हे ठिकाण कोणत्या तालुक्यात आहे?
- A. अकोले
- B. संगमनेर
- C. राहता
- D. नेवासा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. संगमनेर
जोर्वे संस्कृतीचे मूळ ठिकाण संगमनेर तालुका (अहिल्यानगर) मध्ये आहे (पर्याय B).
5 गडचिरोली जिल्ह्यातील 'सुरजागड' हे ठिकाण कोणत्या खनिजाच्या उत्खननासाठी प्रसिद्ध आहे?
- A. कोळसा
- B. तांबे
- C. लोहखनिज (Iron Ore)
- D. मॅंगनीज
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. लोहखनिज (Iron Ore)
सुरजागड येथे लोहखनिजाचे (Iron Ore) समृद्ध साठे आहेत (पर्याय C).
6 वस्तू व सेवा कराशी (GST) संबंधित असणारी घटनादुरुस्ती कोणती?
- A. 98 वी
- B. 96 वी
- C. 105 वी
- D. 101 वी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. 101 वी
१०१ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे (२०१६) १ जुलै २०१७ पासून भारतात GST लागू झाला (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• GST हा एक अप्रत्यक्ष कर (Indirect Tax) आहे.
7 'बालकवी' हे खालीलपैकी कोणत्या मराठी कवीचे टोपणनाव आहे?
- A. प्रल्हाद केशव अत्रे
- B. राम गणेश गडकरी
- C. नारायण मुरलीधर गुप्ते
- D. त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे
nisarg kavi निसर्गकवी त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांना 'बालकवी' या टोपणनावाने ओळखले जाते (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• केशवसुत $\rightarrow$ कृष्णजी केशव दामले; गोविंदग्रज $\rightarrow$ राम गणेश गडकरी.
8 पंडित हरिप्रसाद चौरसिया हे कोणत्या संगीत वाद्य वादनासाठी जगप्रसिद्ध आहेत?
- A. संतुर
- B. सरोद
- C. बासरी
- D. शहनाई
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. बासरी
पद्मविभूषण पंडित हरिप्रसाद चौरसिया हे भारतातील थोर बासरीवादक (Flute Player) आहेत (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• पंडित शिवकुमार शर्मा $\rightarrow$ संतूर; उस्ताद बिस्मिल्ला खान $\rightarrow$ शहनाई.
9 प्रसिद्ध 'पोंगल' (Pongal) हा शेतीविषयक सण कोणत्या राज्यात साजरा केला जातो?
- A. गोवा
- B. तमिळनाडू
- C. गुजरात
- D. हिमाचल प्रदेश
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. तमिळनाडू
सूर्याची व पिकांची पूजा करणारा 'पोंगल' हा तमिळनाडूचा मुख्य सण आहे (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• मकर संक्रांतीच्या काळात चार दिवस हा सण साजरा होतो.
10 'ग्लुकोमा' (Glaucoma) हा रोग मानवी शरीराच्या कोणत्या अवयवास होतो?
- A. मेंदु
- B. कान
- C. डोळे
- D. अस्थी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. डोळे
डोळ्यांमधील द्रवाचा दाब वाढल्याने दृष्टितंतू खराब होऊन डोळ्यांना 'ग्लुकोमा' (काचबिंदू) होतो (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• या रोगामुळे अंधत्व येऊ शकते.
11 प्रसिद्ध वारकरी संत 'संत चोखामळा' यांचे समाधी स्थळ कोठे आहे?
- A. शेवगाव
- B. पैठण
- C. मांझरी
- D. मंगळवेढा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. मंगळवेढा
संत चोखामळा यांची समाधी पंढरपूर येथील विठ्ठल मंदिराच्या पायरीवर (चोखामळा पायरी) तसेच मंगळवेढा (जि. सोलापूर) येथे आहे (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• मंगळवेढ्याला 'संत भूमी' असेही म्हटले जाते.
12 पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांचे जन्मस्थान 'चौंडी' अहिल्यानगर जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात आहे?
- A. कर्जत
- B. जामखेड
- C. श्रीगोंदा
- D. पाथर्डी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. जामखेड
अहिल्यादेवींचा जन्म ३१ मे १७२५ रोजी जामखेड तालुक्यातील चौंडी येथे झाला (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• अहमदनगर जिल्ह्याचे नाव बदलून 'अहिल्यानगर' करण्यात आले आहे.
13 'पोलिओ प्रतिबंधक लस' (Injectable Polio Vaccine) सर्वप्रथम कोणत्या शास्त्रज्ञाने शोधून काढली?
- A. आईन्स्टाईन
- B. साल्क
- C. चॅडविक
- D. लुई पाश्चर
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. साल्क
अमेरिकन डॉक्टर जोनास साल्क (Jonas Salk) यांनी १९५२ मध्ये पोलिओची लस शोधून काढली (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• तोंडाने द्यायची पोलिओ लस (Oral Polio Vaccine) अल्बर्ट साबीन यांनी शोधली.
14 सर्वसामान्य निरोगी प्रौढ माणसाचा रक्ताचा दाब (Blood Pressure) किती असतो?
- A. 120/80
- B. 140/120
- C. 150/70
- D. 100/60
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. 120/80
निरोगी व्यक्तीचा सिस्टोलिक दाब १२० mm Hg व डायस्टोलिक दाब ८० mm Hg म्हणजेच 120/80 mm Hg असतो (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• रक्तदाब मोजण्यासाठी 'स्फिग्मोमॅनोमीटर' हे उपकरण वापरतात.
15 'आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे' (International Court of Justice - ICJ) मुख्यालय कोठे आहे?
- A. हेग
- B. पॅरिस
- C. बर्लिन
- D. वॉशिंग्टन
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. हेग
संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे मुख्यालय द हेग (नेदरलँड्स) येथे आहे (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• यात १५ न्यायाधीशांची निवड ९ वर्षांसाठी केली जाते.
16 प्रसिद्ध 'धरमतरची खाडी' महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
- A. नांदेड
- B. रत्नागिरी
- C. सिंधुदुर्ग
- D. रायगड
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. रायगड
अंबा नदीच्या पात्रात बनलेली धरमतरची खाडी रायगड जिल्ह्यात स्थित आहे (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• रायगडमधील इतर खाड्या: रोहा, बाणकोट.
17 तंबाखूमध्ये कोणता अत्यंत धोकादायक रासायनिक घटक असतो?
- A. युरिया
- B. निकोटिन
- C. युरिक आम्ल
- D. कॅल्शियम कार्बोनेट
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. निकोटिन
तंबाखूमध्ये 'निकोटिन' (Nicotine) हे विषारी व सवय लावणारे अल्कलॉईड रसायन असते (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• यामुळे कर्करोग (Cancer) व हृदयविकाराचा धोका उद्भवतो.
18 भारताचा केंद्रशासित प्रदेश 'लक्षद्वीप बेटे' कोणत्या समुद्रात स्थित आहेत?
- A. प्रशांत महासागर
- B. अरबी समुद्र
- C. बंगालचा उपसागर
- D. भूमध्य समुद्र
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. अरबी समुद्र
लक्षद्वीप हा प्रवाळ बेटांचा समूह अरबी समुद्रात स्थित आहे (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• कवारत्ती ही लक्षद्वीपची राजधानी आहे.
19 मराठवाड्यातील कोणत्या ऐतिहासिक शहरास 'दक्षिणेतील काशी' म्हणून ओळखले जाते?
- A. भूम
- B. वेूळ
- C. जांब
- D. पैठण
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. पैठण
गोदावरी नदीकाठी वसलेल्या पैठण (छत्रपती संभाजीनगर) या संत एकनाथांच्या भूमीला 'दक्षिणेतील काशी' म्हणतात (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• पैठण ही सातवाहन राजांची प्राचीन राजधानी (प्रतिष्ठान) होती.
20 भारतात 'केंद्रीय माहितीचा अधिकार अधिनियम' (RTI Act) कोणत्या वर्षी लागू झाला?
- A. 2004
- B. 2005
- C. 2008
- D. 2010
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. 2005
१२ ऑक्टोबर २००५ रोजी संपूर्ण देशात माहितीचा अधिकार कायदा अंमलात आला (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• नागरिकांना सरकारी कामात पारदर्शकता व माहिती मिळवण्याचा अधिकार यामुळे मिळाला.
21 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया' (Discovery of India) या ग्रंथाचे लेखक कोण आहेत?
- A. पंडित जवाहरलाल नेहरू
- B. सरोजिनी नायडू
- C. एस. राधाकृष्णन
- D. इंदिरा गांधी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. पंडित जवाहरलाल नेहरू
भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी अहमदनगरच्या भुईकोट किल्ल्यात कैदेत असताना हा ग्रंथ लिहिला (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• १९४२ च्या 'भारत छोडो' आंदोलनादरम्यान त्यांना येथे डांबले होते.
22 महाराष्ट्रात कोणत्या महान साहित्यिकाचा जन्मदिवस 'मराठी भाषा गौरव दिन' (२७ फेब्रुवारी) म्हणून साजरा होतो?
- A. गोविंदग्रज
- B. शाहीर विठ्ठल उमाप
- C. वि. वा. शिरवाडकर
- D. वि. स. खांडेकर
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. वि. वा. शिरवाडकर
ज्ञानपीठ विजेते कवी कुसुमाग्रज म्हणजेच वि. वा. शिरवाडकर यांच्या २७ फेब्रुवारी या जयंतीनिमित्त हा दिन पाळला जातो (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• १ मे हा 'मराठी राजभाषा दिन' म्हणूनही पाळला जातो.
23 राज्यातील 'जिल्हा नियोजन समितीचे' (DPC) सचिव कोण असतात?
- A. मुख्य कार्यकारी अधिकारी
- B. जिल्हाधिकारी
- C. निवासी उपजिल्हाधिकारी
- D. जिल्ह्याचे पालकमंत्री
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. जिल्हाधिकारी
जिल्हा नियोजन समितीचे अध्यक्ष पालकमंत्री असतात व 'जिल्हाधिकारी' (Collector) हे सचिव असतात (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• कलम २४३ ZD नुसार ही समिती स्थापन केली जाते.
24 साध्या तराजूचे कार्य खालीलपैकी कोणत्या भौतिकशास्त्राच्या नियमानुसार चालते?
- A. परीवलाचे तत्त्व
- B. संवेग अक्षय्यतेचा नियम
- C. बलांच्या चतुष्कोनाचा नियम
- D. ऊर्जेच्या अक्षय्यतेचा नियम
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. ऊर्जेच्या अक्षय्यतेचा नियम
तराजूचे संतुलन बलांचा आघूर्ण (Principle of Moments) व ऊर्जेच्या अक्षय्यतेच्या नियमानुसार कार्य करते (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• डावी बाजू आणि उजवी बाजू यांचे बल-आघूर्ण समान झाल्यावर समतोल साधला जातो.
25 महाराष्ट्रात महसूल खात्याचे ग्राम स्तरावरील दप्तर व कामकाज कोण सांभाळतो?
- A. ग्रामसेवक
- B. तहसीलदार
- C. बीडीओ
- D. तलाठी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. तलाठी
जमीन महसूल गोळा करणे व ७/१२ नोंदी ठेवण्याचे काम ग्रामस्तरावर 'तलाठी' करतो (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• तलाठी हा महसूल विभागाचा वर्ग-३ चा कर्मचारी असतो.
26 ऑलिम्पिकमध्ये वैयक्तिक सुवर्णपदक मिळवणारे खेळाडू अभिनव बिंद्रा कोणत्या खेळाशी संबंधित आहेत?
- A. कुस्ती
- B. नेमबाजी
- C. लांबउडी
- D. क्रिकेट
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. नेमबाजी
अभिनव बिंद्रा हे १० मीटर एअर रायफल नेमबाजी (Shooting) खेळाशी संबंधित आहेत (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• त्यांनी २००८ बीजिंग ऑलिम्पिकमध्ये भारताला पहिले वैयक्तिक सुवर्णपदक मिळवून दिले.
27 पुरुष T-20 क्रिकेट विश्वचषक २०२४ चे यजमानपद कोणत्या देशांकडे होते?
- A. भारत
- B. पाकिस्तान
- C. न्यूझीलंड
- D. अमेरिका व वेस्ट इंडिज
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. अमेरिका व वेस्ट इंडिज
T20 विश्वचषक २०२४ चे संयुक्त यजमानपद अमेरिका व वेस्ट इंडिज या देशांकडे होते (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• भारताने अंतिम सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून विश्वचषक जिंकला.
28 ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले यांचा जन्म कधी व कोठे झाला?
- A. 6 जुलै 1837
- B. 3 जानेवारी 1831
- C. 6 जानेवारी 1812
- D. 18 फेब्रुवारी 1823
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. 3 जानेवारी 1831
३ जानेवारी १८३१ रोजी सातारा जिल्ह्यातील नायगाव येथे सावित्रीबाईंचा जन्म झाला; म्हणून ३ जानेवारी हा 'बालिका दिन' साजरा होतो (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• सावित्रीबाई फुले या भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका व मुख्याध्यापिका होत्या.
29 लोकसभेच्या सभापतींनी (Speaker) आपला राजीनामा द्यावयाचा झाल्यास तो कोणाकडे सादर करावा लागतो?
- A. पंतप्रधान
- B. उपपंतप्रधान
- C. उपराष्ट्रपती
- D. लोकसभा उपसभापती
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. लोकसभा उपसभापती
कलम ९४ (b) नुसार लोकसभेचे अध्यक्ष आपला राजीनामा लोकसभेच्या उपाध्यक्षांकडे (Deputy Speaker) सुपूर्द करतात (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• उपाध्यक्षांना राजीनामा द्यायचा असल्यास ते अध्यक्षांकडे देतात.
30 १८२८ मध्ये कोलकत्ता येथे 'ब्राह्मो समाजाची' स्थापना कोणी केली?
- A. राजाराम मोहन रॉय
- B. स्वामी विवेकानंद
- C. दादाभाई नौरोजी
- D. बंकीमचंद्र चॅटर्जी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. राजाराम मोहन रॉय
आधुनिक भारताचे जनक राजा राममोहन रॉय यांनी २० ऑगस्ट १८२८ रोजी ब्राह्मो समाजाची स्थापना केली (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• त्यांनी सती प्रथा बंद करण्यासाठी (१८२९ कायदा) ऐतिहासिक कार्य केले.
31 'ड' जीवनसत्त्वाच्या (Vitamin D) अभावामुळे लहान मुलांमध्ये कोणता रोग होतो?
- A. बेरीबेरी
- B. स्कर्व्ही
- C. मुडदुस
- D. रातआंधळेपणा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. मुडदुस
'ड' जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे हाडे मऊ होतात व 'मुडदुस' (Rickets) हा आजार होतो (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• बेरीबेरी $\rightarrow$ 'ब' जीवनसत्त्व; स्कर्व्ही $\rightarrow$ 'क' जीवनसत्त्व; रातआंधळेपणा $\rightarrow$ 'अ' जीवनसत्त्व.
32 प्रसिद्ध 'चंदनापुरी घाट' कोणत्या मार्गावरून जाताना लागतो?
- A. पुणे ते नाशिक
- B. आळेफाटा ते कल्याण
- C. पुणे ते मुंबई
- D. पुणे ते सातारा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. पुणे ते नाशिक
पुणे ते नाशिक (NH-50 / NH-60) या महामार्गावर संगमनेरजवळ चंदनापुरी घाट लागतो (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• खंबाटकी घाट $\rightarrow$ पुणे-सातारा; बोरघाट $\rightarrow$ पुणे-मुंबई.
33 प्रसिद्ध अष्टविनायक तीर्थक्षेत्र 'सिद्धटेक' (सिद्धिविनायक) कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
- A. पुणे
- B. अहिल्यानगर
- C. रायगड
- D. सोलापूर
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. अहिल्यानगर
सिद्धटेक हे अष्टविनायकांपैकी एक स्थान अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यात भीमा नदीकाठी आहे (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• अहिल्यानगर जिल्ह्यातील एकमेव अष्टविनायक गणपती स्थान सिद्धटेक आहे.
34 'एकलहरे औष्णिक वीज केंद्र' (Thermal Power Station) कोणत्या जिल्ह्यात स्थित आहे?
- A. चंद्रपूर
- B. बीड
- C. नागपूर
- D. नाशिक
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. नाशिक
एकलहरे हे महानिर्मितीचे औष्णिक वीज केंद्र नाशिक जिल्ह्यात आहे (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• महाराष्ट्रातील इतर औष्णिक वीज केंद्रे: कोराडी व खापरखेडा (नागपूर), परळी (बीड), पारस (अकोला).
35 सुगंधी 'रोशा जातीचे गवत' महाराष्ट्रात प्रामुखाने कोणत्या जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणात आढळते?
- A. धुळे, नंदुरबार, जळगाव
- B. सातारा, सांगली, कोल्हापूर
- C. नागपूर, वर्धा, भंडारा
- D. लातूर, नांदेड, परभणी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. धुळे, नंदुरबार, जळगाव
खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव जिल्ह्यांतील सातपुडा पर्वताच्या रांगांमध्ये रोशा गवत आढळते (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• या गवतापासून सुगंधी तेल (Palmarosa Oil) तयार केले जाते.
36 महाराष्ट्र राज्याची अधिकृत स्थापना कधी झाली?
- A. 1 नोव्हेंबर 1956
- B. 1 डिसेंबर 1960
- C. 1 मे 1960
- D. 15 ऑगस्ट 1947
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. 1 मे 1960
त्रिभाषिक मुंबई राज्यातून संयुक्त महाराष्ट्राची स्थापना १ मे १९६० रोजी झाली (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• १ मे हा दिवस 'महाराष्ट्र दिन' व 'जागतिक कामगार दिन' म्हणून साजरा होतो.
37 अहिल्यानगर जिल्ह्यातील प्रसिद्ध 'भंडारदरा धरण' (विल्सन डॅम) कोणत्या नदीवर बांधले आहे?
- A. गोदावरी
- B. प्रवरा
- C. मुळा
- D. मुठा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. प्रवरा
अकोले तालुक्यातील प्रवरा नदीवर भंडारदरा धरण स्थित आहे (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• या धरणाच्या जलाशयाला 'आर्थर लेक' म्हणतात व जवळच रँडहा धबधबा आहे.
38 अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्यात एकूण किती विधानसभा मतदार संघ समाविष्ट आहेत?
- A. 8
- B. 12
- C. 15
- D. 17
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. 12
अहिल्यानगर जिल्ह्यात एकूण १२ विधानसभा मतदार संघ येतात (उदा. अकोले, संगमनेर, शिर्डी, कोपरगाव, श्रीरामपूर, नेवासा, शेवगाव, राहुरी, पारनेर, अहमदनगर शहर, श्रीगोंदा, कर्जत-जामखेड) (पर्याय B).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• अहिल्यानगर जिल्ह्यात २ लोकसभा मतदारसंघ (अहमदनगर व शिर्डी) आहेत.
39 छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म १४ मे १६५७ रोजी कोणत्या किल्ल्यावर झाला?
- A. पुरंदर
- B. शिवनेरी
- C. रायगड
- D. राजगड
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. पुरंदर
छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील किल्ले पुरंदर येथे झाला (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म किल्ले शिवनेरी येथे झाला.
40 महाराष्ट्रात आणि भारतामध्ये 'होमरूल चळवळ' (Home Rule Movement) १९१६ मध्ये कोणी सुरू केली?
- A. गोपाळ कृष्ण गोखले
- B. लाला लजपत राय
- C. लोकमान्य टिळक
- D. महात्मा गांधी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. लोकमान्य टिळक
लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी एप्रिल १९१६ मध्ये बेळगाव येथे होमरूल लीगची स्थापना केली (ॲनी बेझंट यांच्या साथीने) (पर्याय C).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• 'स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच' ही घोषणा त्यांनी या चळवळीत दिली.
41 परमपूज्य डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी धम्मचक्र प्रवर्तन केलेले पवित्र 'दीक्षाभूमी' हे स्थान कोठे आहे?
- A. नागपूर
- B. वर्धा
- C. अमरावती
- D. मुंबई
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: A. नागपूर
१४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी नागपूर येथील दीक्षाभूमी येथे लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली (पर्याय A).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• दीक्षाभूमी येथे भव्य स्तूप उभारण्यात आला आहे.
42 १८७५ मध्ये मुंबई येथे 'आर्य समाजाची' स्थापना कोणी केली?
- A. लोकमान्य टिळक
- B. गोपाळ कृष्ण गोखले
- C. गणेश आगरकर
- D. स्वामी दयानंद सरस्वती
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. स्वामी दयानंद सरस्वती
स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी १० एप्रिल १८७५ रोजी मुंबईत आर्य समाजाची स्थापना केली (पर्याय D).
📌 अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:
• "वेदांकडे परत चला" (Back to the Vedas) हा संदेश त्यांनी दिला.
43 भारताच्या उपराष्ट्रपतींना पदाची शपथ कोण देतात?
- A. पंतप्रधान
- B. उच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश
- C. सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश
- D. भारताचे राष्ट्रपती
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: D. भारताचे राष्ट्रपती
44 भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जन्मवर्ष पुढीलपैकी कोणते आहे?
- A. 1889
- B. 1890
- C. 1891
- D. 1892
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. 1891
45 मानवामध्ये खालीलपैकी कोणती लिंग गुणसूत्रे पुरुषांमध्ये आढळतात?
- A. XX
- B. XYX
- C. XY
- D. YXY
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. XY
46 महाराष्ट्राचे सध्याचे राज्यपाल कोण आहेत? [या प्रश्नाचे उत्तर नविन (Latest) माहितीनुसार चेक करा ]
- A. सी.पी. राधाकृष्णन
- B. जिष्णू देव वर्मा
- C. भगतसिंह कोश्यारी
- D. सी. विद्यासागर राव
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. जिष्णू देव वर्मा
47 अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्यातील क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात लहान तालुका कोणता?
- A. राहाता
- B. कोपरगाव
- C. श्रीरामपूर
- D. राहुरी
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. श्रीरामपूर
48 कोणत्या घटनादुरुस्तीने 6 ते 14 वर्ष वयोगटातील शिक्षणाचा हक्क हा मूलभूत हक्क म्हणून समाविष्ट करण्यात आला?
- A. 84 वी घटनादुरुस्ती
- B. 86 वी घटनादुरुस्ती
- C. 82 वी घटनादुरुस्ती
- D. 88 वी घटनादुरुस्ती
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. 86 वी घटनादुरुस्ती
49 'हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे महाराष्ट्र समृद्धी महामार्ग' खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्यातून जात नाही?
- A. नाशिक
- B. बुलढाणा
- C. जळगाव
- D. वर्धा
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: C. जळगाव
50 पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त लोककलावंत श्री. रघुवीर खेडकर हे अहिल्यानगर जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्याचे मूळ रहिवासी आहेत?
- A. शेवगाव
- B. संगमनेर
- C. पारनेर
- D. जामखेड
✅ उत्तर व स्पष्टीकरण पहा ▾
बरोबर उत्तर: B. संगमनेर
जिजाई ॲपसह पोलीस भरतीची संपूर्ण तयारी करा
जिल्हावार PYQ प्रश्नपत्रिका संच, दैनिक चालू घडामोडी क्विझ, कट-ऑफ विश्लेषण आणि मोफत सराव टेस्ट!
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२७ संदर्भात उमेदवारांच्या मनातील सर्वात सामान्य शंका व त्यांची उत्तरे:
Q. पोलीस भरती सामान्य ज्ञानासाठी कोणती पुस्तके किंवा स्रोत वापरावेत?
महाराष्ट्र स्टेट बोर्डाची इयत्ता ५ वी ते १० वी ची इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र व विज्ञानाची पुस्तके, जिल्ह्याची स्थानिक माहिती आणि दररोजच्या चालू घडामोडींचे वाचन सर्वात प्रभावी ठरते.
Q. जिल्हा विशेष GK चे किती प्रश्न येतात?
तुम्ही ज्या जिल्ह्यात अर्ज करता, त्या जिल्ह्याचे तालुके, नद्या, किल्ले, प्रसिद्ध स्थळे आणि जिल्हा परिषद यांवर सामान्यतः ३ ते ६ प्रश्न येतात.
🔗 अधिकृत शासकीय संकेतस्थळे व संदर्भ वृत्ते (Citations)
या लेखातील तथ्ये तपासण्यासाठी वापरलेली अधिकृत सरकारी पोर्टल्स आणि विविध वृत्तमाध्यमांतील संदर्भ लिंक्स:
अधिकृत शासकीय पोर्टल्स:
संदर्भित वृत्तमाध्यमे (Media Reports):
जिजाई प्रेप ही महाराष्ट्रातील पोलीस भरती करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी समर्पित शैक्षणिक संस्था आहे. अधिकृत शासकीय निर्णय, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण आणि अचूक अभ्यासाचे मार्गदर्शन करणे हे आमचे ध्येय आहे.