Gondiya 2023 पोलीस भरती प्रश्नपत्रिका

बरोबर उत्तर: B. कान

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** संस्कृत शब्दांमध्ये बदल होऊन मराठीत आलेल्या शब्दांना तद्भव शब्द म्हणतात. 'कर्ण' या संस्कृत शब्दापासून **'कान'** हा तद्भव शब्द बनला आहे ⇒ पर्याय B. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • कर्ण (तत्सम) -> कान (तद्भव); हस्त (तत्सम) -> हात (तद्भव).

बरोबर उत्तर: C. च्

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** क, च, ट, त, प या वर्गांतील पहिली दोन व्यंजने कठोर असतात. त्यामुळे **'च्'** हे कठोर व्यंजन आहे ⇒ पर्याय C. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • कठोर व्यंजनांना श्वास वर्ण किंवा अघोष वर्ण असेही म्हणतात.

बरोबर उत्तर: A. त्

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** ज्या वर्णांचा उच्चार करताना जिभेचे टोक दातांना स्पर्श करते त्यांना दंत्य वर्ण म्हणतात. त्, थ्, द्, ध्, न्, ल्, स् हे **'दंत्य वर्ण'** आहेत ⇒ पर्याय A. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • त-वर्ग = दंत्य वर्ण; प-वर्ग = ओष्ठ्य वर्ण; ट-वर्ग = मूर्धन्य वर्ण; क-वर्ग = कंठ्य वर्ण.

बरोबर उत्तर: C. स्वभाव + उक्ती

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'स्वभाव + उक्ती' मध्ये अ + उ एकत्र येऊन 'ओ' बनतो (स्वभावोक्ती). ही स्वरसंधीतील गुणादेश संधी आहे ⇒ पर्याय C. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • अ/आ + उ/ऊ = ओ.

बरोबर उत्तर: B. आपत्काल

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'आपद् + काल' मध्ये प्रथम व्यंजनसंधीच्या नियमानुसार 'द' या मृदू व्यंजनाऐवजी त्याच्याच वर्गातील कठोर व्यंजन 'त' येतो, त्यामुळे **'आपत्काल'** हा शब्द बनतो ⇒ पर्याय B. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • पहिल्या ५ वर्गातील मृदू व्यंजनापुढे कठोर व्यंजन आल्यास प्रथम व्यंजनसंधी होते.

बरोबर उत्तर: D. राम

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'सौंदर्य, गांभीर्य, मित्रत्व' ही भाववाचक नामे आहेत, तर **'राम'** हे विशेषनाम आहे ⇒ पर्याय D. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • विशेषनाम हे एका विशिष्ट व्यक्तीचे किंवा वस्तूचे नाव असते.

बरोबर उत्तर: B. आठ

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** मराठी व्याकरणामध्ये शब्दांच्या एकूण **'आठ'** जाती आहेत (विकारी ४ + अविकारी ४) ⇒ पर्याय B. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • विकारी: नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद. • अविकारी: क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय, केवलप्रयोगी अव्यय.

बरोबर उत्तर: B. प्रयोजक क्रियापद

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** जेव्हा कर्ता स्वतः क्रिया करत नसून ती दुसऱ्याकडून करवून घेतो, तेव्हा त्या क्रियापदाला **'प्रयोजक क्रियापद'** म्हणतात ⇒ पर्याय B. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • बसवितात, हसवितात, चालवितात ही प्रयोजक क्रियापदे आहेत.

बरोबर उत्तर: C. क्रियाविशेषण अव्यय

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'सतत' हा शब्द क्रियापदाबद्दल (कोसळण्याबद्दल) काळ/रीतीची विशेष माहिती देतो, म्हणून हे **'क्रियाविशेषण अव्यय'** आहे ⇒ पर्याय C. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • क्रियेबद्दल अधिक माहिती देणाऱ्या अविकारी शब्दाला क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात.

बरोबर उत्तर: A. शब्दयोगी अव्यय

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'मुळे' हा प्रत्यय 'वारा' या नामाला जोडून आला आहे, म्हणून हे **'शब्दयोगी अव्यय'** आहे ⇒ पर्याय A. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • नामाला किंवा सर्वनामाला जोडून येणाऱ्या अव्ययाला शब्दयोगी अव्यय म्हणतात.