Dharashiv 2026 पोलीस भरती प्रश्नपत्रिका

बरोबर उत्तर: D. धातू साधित विशेषण

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'मावळणे' या धातूपासून 'मावळणारा' हे विशेषण बनले आहे, म्हणून याला **धातू साधित विशेषण (Participial Adjective)** म्हणतात. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • धातूला प्रत्यय जोडून त्याचा विशेषणासारखा वापर केल्यास धातूसाधित विशेषण होते (उदा. हसरे मूल, वाहती नदी).

बरोबर उत्तर: C. कोकरू-कोकराने

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'कोकरू' (ते कोकरू - नपुंसकलिंगी ऊ-कारान्त) याचे सामान्यरूप विभक्ती प्रत्यय लावताना **'कोकरा-' (आकारांत)** होते (उदा. कोकराने). 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • पिल्लू ⇒ पिल्लाला, वासरू ⇒ वासराला.

बरोबर उत्तर: D. रात्र

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'रात्र' हा शब्द एकवचनी आहे (एकवचन: रात्र, अनेकवचन: रात्री). • भाऊ, कागद, दिवस हे शब्द दोन्ही वचनांत सारखेच राहतात. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • ई-कारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे अनेकवचन इ-कारान्त किंवा आ-कारान्त होते (उदा. रात्र ⇒ रात्री).

बरोबर उत्तर: C. माधुरी उद्या मुंबईला जाईल.

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'माधुरी' हे मूळचे भाववाचक नाम (मधुरपणा) आहे, परंतु या वाक्यात ते मुलीचे नाव म्हणून म्हणजेच **विशेषनाम/विशेषणासारखे** वापरले आहे. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • जेव्हा सामान्यनाम किंवा भाववाचक नाम व्यक्तीच्या नावासाठी वापरले जाते तेव्हा त्याचा विशेषनामासारखा उपयोग होतो.

बरोबर उत्तर: C. यमक

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** कवितेच्या चरणाच्या शेवटी 'आठवणी' आणि 'पाठवणी' या समान उच्चाराच्या अक्षरांची पुनरावृत्ती झाली आहे, म्हणून येथे **यमक (Rhyme) अलंकार** होतो. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • शब्दाच्या शेवटी किंवा मध्यभागी सारखे वर्ण आल्यास यमक अलंकार होतो.

बरोबर उत्तर: C. इ, उ, ऋ, लृ

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'य, र, ल, व' या अंतस्थ व्यंजनांची उच्चारस्थाने **'इ, उ, ऋ, लृ'** या स्वरांसारखी आहेत, म्हणूनच यांना **'अर्धस्वर'** असेही म्हणतात. • य ≈ इ (तालव्य) • र ≈ ऋ (मूर्धन्य) • ल ≈ लृ (दंत्य) • व ≈ उ (दंतौष्ठ्य/ओष्ठ्य). 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • संप्रसारण म्हणजे अर्धस्वरांच्या ऐवजी स्वर येणे होय.

बरोबर उत्तर: A. मु हे अक्षर आहे.

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'म् + उ = मु' हे व्यंजनामध्ये स्वर मिसळून तयार झालेले पूर्ण उच्चाराचे वर्ण म्हणजेच **अक्षर** आहे. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • मुळातील ध्वनींना 'मूलध्वनी' म्हणतात. • स्वर किंवा स्वरयुक्त व्यंजनाला 'अक्षर' म्हणतात.

बरोबर उत्तर: C. मराठी भाषेच्या लिपीला देवनागरी लिपी म्हणतात.

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** मराठी भाषेची लिपी ही **'देवनागरी लिपी'** (बाळबोध लिपी) आहे. या लिपीत एका उच्चाराला/ध्वनीला एकच वर्ण चिन्ह असते. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • संस्कृत, प्राकृत, हिंदी, मराठी, नेपाळी या भाषा देवनागरी लिपीत लिहिल्या जातात. • देवनागरी लिपी डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते आणि अक्षरांवर शिरोरेषा दिली जाते.

बरोबर उत्तर: C. विकार

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** शब्दाच्या मूळ रूपात लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीमुळे होणाऱ्या बदलाला व्याकरणात **'विकार' (Modification/Change)** म्हणतात. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • ज्या शब्दांत बदल होतो त्यांना 'विकारी' (सव्यय) व ज्यांत बदल होत नाही त्यांना 'अविकारी' (अव्यय) म्हणतात.

बरोबर उत्तर: A. चिंता

💡 💡 **स्पष्टीकरण व उकल:** 'चिंत्' या धातूला 'आ' प्रत्यय लागून **'चिंता'** हे भाववाचक/धातूसाधित नाम बनले आहे. 📌 **अतिरिक्त महत्त्वपूर्ण माहिती:** • धातूला प्रत्यय लागून अपूर्ण क्रिया दर्शवणाऱ्या शब्दांना धातूसाधिते (कृदन्ते) म्हणतात.